نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

فروردین و اردیبهشت 6931، دوره 1، شماره 6 06019-DOI: 10.21859/jne بررسی دیدگاه، بازخورد و عملکرد دانشجویان پرستاری و مامایی نسبت به روش
ارزشیابی آزمون بالینی ساختارمند عینی

شورانگیز بیرانوند 1، رضا حسین آبادی 2، *، سیده فاطمه قاسمی 1، خاطره عنبری 3

مربی، گروه پرستاری، دانشکده پرستاری و مامایی خرم آباد، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران
مربی، گروه پرستاری، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران
6 استادیار، گروه اپیدمیولوژی و آمار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران
* نویسنده مسئول: رضا حسین آبادی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی لرستان، خرم آباد، ایران. ایمیل:

تاریخ دریافت مقاله: 22/12/1631 تاریخ پذیرش مقاله: 22/11/1631
چکیده
مقدمه: بررسی دیدگاه و نظرات فراگیران یکی از ابزارهای ارزیابی کارکرد روشهای ارشیابی در آموزش پزشکی میباشد. هدف این پژوهش تعیین دیدگاه، بازخورد و عملکرد دانشجویان پرستاری و مامایی نسبت به ارزشیابی به روش آزمون بالینی ساختارمند عینی بود.
روش کار: این پژوهش توصیفی- تحلیلی کل دانشجویان ترم اول رشته پرستاری و مامایی خرم آباد ورودی 1636 به تعداد 15 نفر به روش سرشماری انتخاب شدند. ابزار جمع آوری دادهها، چک لیست عملکرد و پرسشنامه شامل مشخصات فردی و دیدگاه دانشجویان نسبت به آزمون بالینی ساختارمند عینی بود. دادهها با استفاده از آمار توصیفی و آزمونهای تی تست تجزیه و تحلیل شدند.
یافتهها: نتایج نشان داد که میانگین کل نمره عملکرد دانشجویان پرستاری و مامایی معنی دار بود) 551/5 = P(. همچنین دیدگاه در کل دانشجویان نسبت به آزمون بالینی ساختارمند عینی مثبت بود در مورد منصفانه بودن آزمون) 91%(، سنجش سطح وسیعی از اطلاعات) 93%(، سنجش مهارتهای بالینی )21%(، عادلانه بودن وظایف درخواست شده برای دانشجویان )95%(، درست بودن محیط و زمینه ایستگاها )22%(، آزمون یک تجربه بالینی عملی و مفید است) 33%( موافق بودند و تقریباًبا” نیمی از دانشجویان )19%( بیان نمودند که آزمون بالینی ساختارمند عینی سبب استرس میشود. نتایج آزمون تی تست نشان داد که میانگین و انحراف معیار دیدگاه و بازخورد دانشجویان پرستاری و مامایی نسبت به آزمون بالینی ساختارمند عینی معنی دار نبود) 11/5= P(.
نتیجه گیری: دانشجویان نسبت به آزمون بالینی ساختارمند عینی دیدگاه و بازخورد مثبتی داشتند. این آزمون یک ابزار بالینی مفید و عادلانه برای عملکرد بالینی دانشجویان است که سطح وسیعی از اطلاعات را میپوشاند.
کلیدواژهها: آزمون بالینی ساختارمند عینی، عملکرد، صلاحیت بالینی، دیدگاه
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
آموزش بالین رکن اساسی آموزش پرستاری است که ارزشیابی آن تأثیر بسیاری بر ارتقاء کیفیت آموزش دارد ]1[. یک بعد مهم از آموزش پرستاری توانایی توسعه مهارتهای بالینی است. چالش مدرسان پرستاری این است که دانستههای نظری و مهارتهای بالینی را در محیطهای علمی و عملی با هم ادغام کنند و یکی از روشها برای رسیدن بهاین چالشها، اجرای آزمون بالینی با ساختار عینی )آسکی( است ]2[. آسکی یک روش اندازه گیری صلاحیت بالینی میباشد که
36
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017

بر نتایج و رفتارهای قابل مشاهده تمرکز دارد ]6[ و به عنوان استاندارد طلایی جهت ارزشیابی عملکرد بالینی شناخته شده است ]1[.
آسکی اولین بار در سال 1321 در اسکاتلند برای آموزش دانشجویان پزشکی توسط Harden and Glison به کار برده شد ]1[. مدرسین دانشگاه مک مستر نیز در سال 1391 از آسکی برای سنجش مهارتهای پرستاری در مراقبتهای اولیه دانشجویان سال سوم استفاده کردند ]3[.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017

آزمون ساختار یافته عینی بالینی یک روش امتحان است که در آن داوطلبین در چرخهای از ایستگا ه های گوناگون در زمینه موضوعات متفاوت ارزیابی میشوند. هر ایستگاه معمولاً در بردارنده یک سناریوی بالینی است که در آن با یک بیمار استاندارد شده مصاحبه میشود یا شامل یک مساله بالینی است که از داوطلب خواسته میشود آن را تفسیر و حل کند. عملکرد هر داوطلب توسط یک یا دو ارزیاب در چک لیست ساختار یافتهای که برای آن ایستگاه تهیه شده، علامت زده میشود در این آزمون استفاده از چک لیستهای ساختار یافته، پایایی و روایی محتوایی این آزمون بالینی را افزایش میدهد. چک لیستها شفاف و روشن هستند و هد فهای عینی و عملی را ارزیابی میکنند ]2[ در واقع این آزمون دارای یک چارچوب سازمان دهی شده شامل چندین ایستگاه است که دانشجویان یک مهارت خاص را در محیط شبیه سازی شده در مدت زمان معین انجام میدهند ]9[. این شیوه برگزاری آزمون برای دانشجو بازخورد صحیح دارد، شرایط برای همه یکسان است و به لحاظ این که به شکل علمی و عملی در محیطی بسیار نزدیک به واقعیت انجام میشود، میتواند مشوق بیشتری برای دانشجو و مدرس بوده و منعکس کننده مشکلات و نقائص باشد ]3[. با توجه به مدل شایستگی پزشکی که توسط میلر مطرح شد، این مدل دانش ،مهارت، استدلال بالینی، ارتباط و عواطف را در چهار سطح ارزیابی میکند. 1. دانش نظری 2. چگونگی بیان دانش نظری 6. چگونگی نشان دادن تواناییها 1. چگونگی انجام عملکرد در محیط بالین، دانستن و چگونه دانستن در سطوح پایینی هرم میلر قرار دارند و به آسانی توسط روشهای امتحان کتبی سنتی ارزشیابی میشوند. آزمون آسکی در سطح سوم هرم میلر قرار دارد که بر شایستگی مهارتهای بالینی تمرکز میکند و نه تنها حیطه شناختی بلکه حیطه عاطفی و روانی- حرکتی را نیز ارزیابی میکند ]15[. آزمون بالینی به روش سنتی یک روش سادهاست که بر دانش و تواناییهای دانشجویان تمرکز میکند در حالی که ویژگیهایی مانند توانایی حل مشکل، تفکر انتقادی و مهارتهای ارتباطی نادیده گرفته میشود ]11[.
با توجه به پژوهشهای قبلی، روشهای ارزشیابی در اکثر دورههای بالینی، علاوه بر عدم تناسب با اهداف آموزشی، در سنجش مهار تهای بالینی و عملکرد دانشجویان، از کارآیی لازم برخودار نمیباشند ]12, 16[. از بزرگترین مزیت استفاده از آسکی تلفیق تئوری و عمل میباشد که سبب یادگیری دانشجویان در محیطهای شبیه سازی شده میشود ]11[. آسکی بهترین ابزار بررسی صلاحیت بالینی است که در تخصصهای مختلف پرستاری توسط مربیان پرستاری اجرا میشود و بازخورد دانشجویان در رابطه با آسکی عملی بودن این روش در بررسی عملکرد دانشجویان پرستاری میباشد ]11[. آسکی دانشجویان را قادر میسازد تا مهارت و دانش خود را به روش مبتنی بر شواهد به کار گیرند و همچنین یک فرصتی را برای اساتید فراهم میکند تا عملکردهای نامطلوب را در دانشجویان پرستار اصلاح نمایند و جهت امتحان مهارتهای بالینی ارزشیابی تکوینی یا تجمعی را به روش عینی و منصفانه انجام دهند ]13[. نتایج پژوهش پیشکار مفرد و همکاران نشان داد که رضایت دانشجویان پرستاری از امتحان اصول و فنون پرستاری به روش آسکی به طور معنی داری بیشتر از روش سنتی بود ]1[. همچنین نتایج مطالعه Nemer and Kandeel که با هدف تعیین بازخورد و درک دانشجویان از اجرای آزمون آسکی انجام شد، نشان داد که آزمون آسکی به عنوان یک ابزار ارزشیابی مورد پذیرش اکثریت
31
دانشجویان بود و معتقد بودند آزمون آسکی عادلانه است، سطح وسیعی از دانش را میپوشاند، نقاط ضعف را مشخص میکند و شانس شکست در امتحان را کاهش میدهد ]12[. بر خلاف اهمیت آزمون آسکی، اجرای آن به یک سری دور اندیش ها نیاز دارد به عبارت دیگر برای رسیدن به نتایج یادگیری دلخواه باید اهداف یادگیری مطلوب دانشجویان را توسعه و به روز کنیم. جهت اجرا مراحل آسکی نیاز به انتخاب و آموزش بیمار استاندارد، مانکن با صحت بالا، تهیه چک لیست پایا و آموزش ارزیاب کنندگان به روش صحیح میباشد ]19[ به هر حال چنین کارهایی پر هزینه، طاقت فرسا، زمان بر و نیاز به تلاشهای ضروری و درگیری همه اعضا هیأت علمی دانشکده دارد ]12[. با توجه به اهمیت موضوع و با عنایت به این که ساختار بالینی و ارزشیابی آن جایگاه خاصی در ارتقاء آموزش پرستاری دارد و در دانشکده پرستاری و مامایی خرم آباد آزمون مهارتهای بالینی به روش آسکی که جزء سرفصلهای وزارتخانه میباشد، انجام نمیشود لذا این مطالعه با هدف تعیین عملکرد، دیدگاه و بازخورد دانشجویان را نسبت به آزمون آسکی قبل از اجرای این برنامه ریزی آموزشی انجام شد، تا بتوان از نتایج آن برای اصلاح نقاط ضعف و به تبع آن ارتقای کیفیت آموزش استفاده کنیم.
روش کار
این پژوهش توصیفی – مقطعی که حاصل طرح پژوهشی است. عملکرد، درک و بازخورد دانشجویان پرستاری و مامایی دانشکده پرستاری و مامایی خرم آباد را از ارزشیابی مهارتهای بالینی به روش آزمون ارزشیابی عملی با ساختار عینی )آسکی( را در سال تحصیلی 1631- 1636 بررسی کرد. معیارهای ورود شامل کلیه دانشجویانی ترم اول پرستاری و مامایی ورودی 1636 بود که جهت شرکت در مطالعه اعلام آمادگی نمودند. روش نمونه گیری از نوع سرشماری و شامل کل جامعه پژوهش) 15( نفر بود.
آزمون ارزشیابی عملی با ساختار عینی دارای 3 ایستگاه شامل؛ 2 ایستگاه عملی )تعویض پانسمان، اکسیژن درمانی یا ساکشن، تزریقات، تغذیه از راه لوله بینی – معدی یا شستشوی معده، وصل سرم، سنداژ و انما( یک ایستگاه استراحت و یک ایستگاه سؤال بود به هر ایستگاه مدت زمان مساوی 9 دقیقه اختصاص داده شد و فاصله بین ایستگاهها یک دقیقه در نظر گرفته شد که با شنیدن صدای زنگ ایستگاه دانشجویان عوض میشد و عملکرد دانشجویان از 3 مهارت انتحابی در ایستگاهها از طریق چک لیست توسط ارزیابان که عضو هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی خرم آباد بودند، سنجیده شد.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:20 +0330 on Wednesday October 11th 2017



قیمت: تومان


پاسخ دهید