March-April 2017, Volume 6, Issue 1 DOI: 10.21859/jne-06016 Designing and Assessment of the Psychometric Properties of Nursing and Midwifery Students’ Motivation about
Selection of Their Field of Study

Shahnaz Pouladi 1, Farzaneh Noroozi 2,*

Assistant Professor, Department of Nursing and Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery,
Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran
MSc, Department of Nursing and Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Bushehr
University of Medical Sciences, Bushehr, Iran
* Corresponding author: Farzaneh Noroozi, MSc, Department of Nursing and Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Bushehr University of Medical Sciences, Bushehr, Iran. E-mail:
fn.norouzi@gmail.com

Received: 22 Jul 2016 Accepted: 24 Dec 2016
Abstract
Introduction: Motivation is important for many activities, such as learning. Having motivation, especially about selection of a medical science discipline is a very sensitive subject, because it is responsible for providing, maintaining, and promoting social health. Therefore, the goal of this study was designing and assessing the psychometric properties of nursing and midwifery students’ motivation about choosing their field of study.
Methods: In this research, 204 nursing and midwifery students of the Bushehr Medical Science University in the second semester of years 2014 and 2015, were selected using the available sampling method. Waltz (2010) method was used for designing the questionnaire. The first copy of the questionnaire was designed based on review of the literature. After face and content validity confirmation of the questionnaire by 10 experts, exploratory factor analysis for construct validity was performed. Internal consistency of the questionnaire was determined by calculating Cronbach’s coefficient. The SPSS version 18 software was used for analyzing the data.
Results: The first copy of the questionnaire was designed with 14 items on the psychometric process and none of the items were excluded through face validity. The questionnaire with content validity index of 0.91 and content validity ration of 0.9 had good validity. Based on exploratory factor analysis, the final copy of the questionnaire had 14 items and motivation dimensions consisted of 3 factors, including material, spiritual and social aspects with predicting power of 0.55. The questionnaire with Cronbach’s coefficient of 0.7 had sufficient reliability.
Conclusions: Regarding better reliability and validity of the motivation questionnaire in nursing and midwifery students to select their field of study, its use by researchers in this area is recommended.
Keywords: Motivation, Field of Study, Student, Nursing, Midwifery

© 2017 Iranian Nursing Scientific Association (INA)
نشریه آموزش پرستاری مقاله پژوهشی

فروردین و اردیبهشت 6931، دوره 1، شماره 6 06016-DOI: 10.21859/jne طراحی و روانسنجی پرسشنامه انگیزه دانشجویان پرستاری و مامایی از انتخاب
رشته تحصیلی
شهناز پولادی 1، فرزانه نوروزی 2،*

4 استادیار، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
2 کارشناسی ارشد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران
* نویسنده مسئول: فرزانه نوروزی، کارشناسی ارشد، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، بوشهر، ایران.
ایمیل:

تاریخ دریافت مقاله: 14/10/4930 تاریخ پذیرش مقاله: 11/41/4930
چکیده
مقدمه: داشتن انگیزه خصوصاً در مورد انتخاب رشتههای مربوط به علوم پزشکی از حساسیت خاصی برخوردار است. نظر به اینکه آگاهی از انگیزه دانشجویان در انتخاب رشته تحصیلی سهم به سزایی در کیفیت فرآیند آموزش و پیشرفت دانشجویان در آینده خواهد داشت؛ این مطالعه با هدف، طراحی و روانسنجی پرسشنامه انگیزه دانشجویان پرستاری و مامایی از انتخاب رشته تحصیلی انجام شد.
روش کار: در این پژوهش روش شناسی، 211 دانشجوی رشته پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر در نیمسال دوم 31-39 به روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. نسخه اولیه پرسشنامه بر اساس بررسی متون طراحی شد. پس از تأیید اعتبار صوری و محتوی پرسشنامه توسط 41 نفر از متخصصین، روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی انجام گردید. پایایی درونی پرسشنامه با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تعیین گردید. جهت تجزیه و تحلیل دادهها از نرم افزار SPSS نسخه 43 استفاده شد.
یافتهها: نسخه اول پرسشنامه انگیزه دانشجویان از انتخاب رشته تحصیلی با 41 گویه طراحی گردید. در فرایند روان سنجی پرسشنامه طی انجام روایی محتوی هیچ گویه ای حذف نگردید. پرسشنامه با شاخص روایی محتوایی 34/. و نسبت روایی محتوایی 3/. از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار است. براساس تحلیل عامل اکتشافی نسخه نهایی پرسشنامه با 41 گویه در قالب 9 عامل انگیزشی شامل عوامل انگیزشی مادی، معنوی و اجتماعی با توان پیش بینی 00/1 گویای روایی سازه پرسشنامه میباشد؛ همچنین پرسشنامه با آلفای کرونباخ 7/1 از پایایی مطلوبی برخوردار میباشد.
نتیجه گیری: با توجه به روایی و پایایی مطلوب پرسشنامه انگیزش دانشجویان پرستاری و مامایی از انتخاب رشته تحصیلی، بکارگیری آن توسط محققین، جهت بازخورد به رسانههای جمعی، مسئولین و اساتید مرتبط با رشتههای پرستاری و مامایی به منظور افزایش تلاش در جهت کاهش موانع و افزایش انگیزه دانشجویان توصیه میگردد.
کلیدواژهها: انگیزه، رشته تحصیلی، دانشجویان، پرستاری، مامایی
تمامی حقوق نشر برای انجمن علمی پرستاری ایران محفوظ است.

مقدمه
انگیزه، عامل انجام بسیاری از فعالیتها از جمله یادگیری است. در واقع انگیزه به یادگیرنده انرژی میدهد و فعالیتهای او را هدایت میکند )4(. وجود انگیزه در طی فرایند یادگیری و آموزش منجر به تسهیل یادگیری، سهولت در برقراری ارتباط، کاهش اضطراب و ایجاد خلاقیت در یادگیری میشود )2(. انسانها در انجام کارهای مختلف از جمله یادگیری و تحصیل، انگیزههای متفاوتی دارند )9(. صاحب نظران آموزش و پرورش اذعان میدارند که یادگیری و تغییر رفتار مطلوب زمانی حاصل میشود که فراگیران دارای انگیزه قوی و کافی باشند )1(.
14
گرچه انگیزه یک موضوع چند عاملی و در بر گیرنده فراگیر و کل محیط یادگیری میباشد اما همواره استراتژیهایی وجود دارد که به تقویت انگیزه دانشجویان جهت کسب اهداف مهم کمک مینمایند )0(. در بررسی امینی و همکاران) 4934( در زمینه عوامل مؤثر بر انگیزه یادگیری دانشجویان بالینی، علاقمندی دانشجو به رشته تحصیلی ،جایگاه شغلی و اجتماعی فارغ التحصیلان، علاقمندی مدرس به آموزش و تشویق دانشجویان به عنوان راهکارهای مناسب جهت تقویت انگیزه دانشجویان اشاره گردیده است )6(. انتخاب رشته تحصیلی و شغل به عنوان یکی از مهمترین تصمیمات فردی در طول زندگی است. بررسیهانشان میدهد که بعد از اتمام تحصیل معمولاً تغییر حرفه در بعضی ازرشتهها به ندرت و با صرف هزینه و وقت زیادی امکان پذیر است. ازاین رو انتخاب رشته تحصیلی دانشگاهی باید با دقت و تأمل بیشتریانجام شود )7(. عوامل انگیزشی تأثیر گذار بر انتخاب رشته تحصیلی شامل محیط خانواده و محیط آموزشی، افراد تأثیر گذار در زندگی فرد ،زمینههای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، علاقه، ارزشها، اعتقادات ،ویژگیهای شخصیتی، تواناییها و مهارتهای فردی بیان گردیده است )3, 3(. مطالعات نشان دادهاند که علاوه بر وجود عوامل انگیزشی برای ورود دانشجویان به رشته تحصیلی خاص، فاکتورهای زمینهای )جنس، نژاد و سطح تحصیلات والدین( نیز میتوانند تأثیر مستقیمی بر بروز انگیزه افراد داشته باشند. بیشترین علت تغییر رشته دانشجویان، عدم شناخت فرد از رشته تحصیلی است )41(. مطالعات مختلف نشان دادهاند که دانشجویان گروههای مختلف علوم پزشکی انگیزههای متفاوتی برای انتخاب رشته خود دارند )44(. در مطالعه عابدیان و همکاران) 4933( اکثریت مشارکت کنندگان انگیزه خود از انتخاب رشته پرستاری را فرصتی برای کسب مدارک عالی تحصیلی عنوان کردند. همچنین دانشجویان پسر و دختر به ترتیب محتوای علمی رشته پرستاری را به عنوان اولویت دوم خود ذکر نمودند )7(. Ulrech )2113( در مطالعه خود بر روی دانشجویان مامایی، علاقه به این رشته و تشویق اطرافیان و حتی داشتن تجربه زایمان را از عوامل انتخاب این رشته بیان کرد )42(. بررسیهای علیزاده و همکاران بر روی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی رشت نشان داد که مهمترین انگیزه این دانشجویان از انتخاب رشته تحصیلی مفید واقع شدن حرفه مامایی در زندگی فردی است )49(. Zysberg و همکاران) 2110( علت انتخاب رشته پرستاری در زنان را تطابق بین شخصیت فردی و شخصیت پرستاران بعنوان حرفه و در مردان تأمین نیازهای مالی و امکان استخدام و امنیت شغلی بیان کرد )3(. مطالعات مختلفی در خصوص بررسی انگیزش دانشجویان از انتخاب رشته تحصیلی انجام شده است. در مطالعهای که دلیر و همکاران در سال 4973 به بررسی انگیزه انتخاب رشته دانشجویان پرستاری و مامایی پرداختند. ابزار مورد استفاده در این مطالعه پرسشنامه محقق ساختهای بود که پایائی درونی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ 3/1 گزارش گردیده است و جهت سنجش روایی ابزار از روایی محتوی استفاده شده، ولی در زمینه نحوه انجام و میزان نسبت و شاخص روایی اطلاعاتی ارائه نشده است )3(. در مطالعه انجام شده توسط عابدیان و همکاران در سال 4933 بر روی دانشجویان سال اول رشته پرستاری دو دانشگاه مازندران و بابل در زمینه بررسی انگیزه مشارکت کنندگان از انتخاب رشته تحصیلی خود، فقط میزان پایایی ابزار محقق ساخته با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 32/1 گزارش گردیده است )7(. علیزاده و همکاران در سال 4931 عوامل مرتبط با انتخاب رشته تخصصی را در دانشجویان رشته پزشکیترم 2 و بالاتر دانشگاه گیلان، در 1 حیطه عوامل فردی، عوامل شغلی، عوامل اقتصادی و عوامل اجتماعی را براساس پرسشنامه اقتباس شده از پرسشنامه استاندارد )AHP: Analytic Hierarchy Process( مورد بررسی قرار دادند. پایایی بیرونی پرسشنامه در 1 بعد به روش آزمایش مجدد 3/1 = r و روایی پرسشنامه از طریق روایی محتوا بررسی گردید )41(.
Kosgeroglu در سال 2113 با استفاده از پرسشنامه )OLMS:
12
Occupational Learning Motivation Scale(، که در آن از 9 زیر مقیاس انگیزه درونی، انگیزه بیرونی و انگیزه منفی برای تعیین انگیزه دانشجویان از اهداف یادگیری استفاده گردیده، به بررسی انگیزه دانشجویان پرستاری و مامایی ترکیه پرداخته است )40(.
بر اساس بررسی متون انجام گرفته، به نظر میرسد تاکنون ابزاری داخلی جهت سنجش انگیزش دانشجویان از انتخاب رشته تحصیلی آنها طراحی نشده است و پرسشنامههای مورد استفاده در مطالعات مشابه ،یا با استفاده از نسخه ترجمه شده ابزارهای خارجی اجرا شده یا توسط پژوهشگر و بر اساس اهداف مطالعه، تدوین گردیده است. ویژگی مشترک و نسبتاً رایج ابزار مورد استفاده در هر دو حالت اخیر، عدم ارائه اطلاعات کافی در مورد کیفیت اعتبار ابزار تحقیق میباشد، بطوریکه در همه مطالعات انجام شده روایی محتوای پرسشنامه فقط در بعدکیفی مورد برسی قرار گرفته و انجام روایی صوری و روایی محتوای کمی و یا روایی سازه یا صورت نگرفته است یا اطلاعات کافی در این خصوص گزارش نشده است )7, 3, 41(. چنین ویژگی میتواند انتشار نتایج مطالعه را با چالش مواجه نماید، زیرا اعتبار یافتههای هر مطالعه ارتباط مستقیم با وضعیت روایی ابزار تحقیق آن دارد و حتی در صورت انتشار ،ممکن است خواننده از کیفیت اعتبار و چگونگی ارزیابی آن آگاهی و اطمینان لازم را کسب ننماید. با توجه به حساسیت انتخاب رشته در دو گروه پرستاری و مامایی ،انجام مطالعات بیشتر در زمینه انگیزه دانشجویان پرستاری و مامایی از انتخاب رشته و تعیین عوامل مؤثر در این زمینه ضرورتی غیرقابل انکار است که این مهم نیز مستلزم بکارگیری ابزارهای معتبر و مبتنی بر انگیزههای مختص هر دو رشته پرستاری و مامایی میباشد. لذا با توجه به اهمیت موضوع و فقدان ابزاری معتبر و مناسب مطابق با فرهنگ داخلی و اهمیت ارزیابی انگیزه دانشجویان در انتخاب رشته تحصیلی لزوم ضرورت طراحی پرسشنامهای برخوردار از روایی و پایایی مطلوب و مختص این دو رشته حائز اهمیت است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف طراحی و روانسنجی پرسشنامه انگیزه دانشجویان پرستاری و مامایی از انتخاب رشته تحصیلی طراحی گردید.
روش کار
مطالعه حاضر از نوع پژوهش روش شناسی میباشد. جامعه پژوهش شامل کلیه دانشجویان پرستاری و مامایی مشغول به تحصیل در مقطع کارشناسی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر، در نیمسال دوم سال تحصیلی 31-39 میباشند. معیار ورود به مطالعه رضایت و تمایل دانشجویان جهت شرکت در پژوهش میباشد. نمونه گیری به روش سرشماری انجام شد و از مجموع 291 نمونه )کل دانشجویان پرستاری و مامایی مشغول به تحصیل این دانشگاه )26 نفر( به علت عدم حضور در کلاس درس در زمان نمونه گیری، که با پیگیریهای انجام شده نیز، جهت پرکردن پرسشنامه مراجعه ننمودند( وارد مطالعه نشدند و در مجموع اطلاعات 211 نفر مشارکت کننده در پژوهش، جمع آوری گردید. در طراحی ابزار پرسشنامه، جهت موجز کردن مطلب، روش طراحی ابزار والتز با روش مطالعه که روش شناسی میباشد تلفیق گردیده است.
در ابتدا با مطالعه هدفمند در پایگاههای اطلاعاتی از جمله Iranmedex ،Scopus ،Pubmed و SID با استفاده از کلید واژههای مربوطه شامل انگیزش، رشته تحصیلی، دانشجویان ،
پرستاری و مامایی مرور مقالات، پرسشنامههای مرتبط، مفهومانگیزش تحصیلی دانشجویان از انتخاب رشته تحصیلی و همچنینگویه های پرسشنامه تدوین گردید. در جستجوی اولیه 94 مقاله بهدست آمد که با بررسی دقیق آنها مشخص گردید 2 مقاله به صورتکیفی انجام شده و 47 مطالعه نیز به بررسی انگیزه دانشجویان از انتخاب رشتههای غیر بالینی پرداخته بودند و تنها 42 مقاله در زمینه انگیزه انتخاب رشتههای پرستاری و مامایی انجام شده بود که از این تعداد فقط 2 مقاله )لاتین( در مورد طراحی ابزار بودند .
از معیارهای ورود به مطالعه بررسی انگیزه دانشجویان از انتخاب رشته در رشتههای بیمارستانی با تاکید بر رشتههای مامایی و پرستاری بود. پرسشنامه ابتدایی دربرگیرنده 41 گویه در مقیاس لیکرت 0 گزینهای )خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم وخیلی کم( طراحی شد. پس از تهیه گویه های پرسشنامه جهت تعیین روایی و پایایی پرسشنامه، از سه روش روایی صوری، روایی محتوی و روایی سازه استفاده شد. در روایی صوری اعتبار سؤالات یک آزمون از لحاظ ظاهر و صورت مورد ارزیابی قرار گرفت و به این سؤال پاسخ داده شد که آیا ظاهر گویه های پرسشنامه برای ارزیابی هدف مورد نظر مناسب است یا خیر. برای تعیین روایی صوری کمی از روش “تأثیر آیتم “)Impact Score( استفاده گردید. بدین منظور از
41 نفر از دانشجویان رشتههای پرستاری و مامایی در خواست گردید تا با بکارگیری نسخه اول پرسشنامه اهمیت هر یک از گویهها را در یک طیف لیکرتی 0 قسمتی مورد بررسی قرار دهند و یک گزینه را انتخاب نمایند. پس از محاسبه امتیاز تأثیر هر گویه با استفاده از فرمول: ” امتیاز تأثیر = )فراوانی (%  اهمیت ” روایی صوری



قیمت: تومان


پاسخ دهید