-7619-2

به نام خداوند جان و خرد
مجله آموزش پرستاري
فصلنامه علمي – پژوهشي انجمن علم ي پرستار ي ايران دوره دوم – شماره 3 – بهار 1392

صاحب امتياز: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مدير مسؤول و سردبير: دكتر فاطمه الحاني
مدي ر اجرايي: دكتر مجتبي ويس مرادي
شماره پروانه انتشار وزارت ارشاد اسلامي: 4823/94 مورخ 20/2/91
شماره استاندارد بين المللي: 2322-3812
شماره بين المللي نشريه الكترونيكي: 4428-2322 e-ISSN

شوراي نويسندگان (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيل پور بندبني، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي گيلان
دكتر فاطمه الحاني، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر منير انوشه، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر زهره پارسا يكتا، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حميد پيروي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي چراغي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدعلي حسيني، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر سيده فاطمه حق دوست اسكويي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر محمدرضا حيدري، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر ناهيد دهقان نيري، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر ناهيد رژه، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر سادات سيدباقر مداح، استاديار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر نعيمه سيدفاطمي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر آذر طل، دكتراي آموزش بهداشت و ارتقاي سلامت دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر عباس عبادي، استاديار دانشكده پرستاري دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ
دكتر عباس عباسزاده، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي
دكتر شهرزاد غياثونديان، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر علي فخرموحدي، استاديار دانشكده پرستاري و پيراپزشكي سمنان
دكتر مسعود فلاحي خشكناب، دانشيار دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي
دكتر انوشيروان كاظم نژاد، استاد گروه آمار زيستي دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عيسي محمدي، دانشيار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر ندا مهرداد، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر حسن ناوي پور، استاديار گروه پرستاري دانشگاه تربيت مدرس
دكتر عليرضا نيكبخت نصرآبادي، استاد دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجتبي ويسمرادي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي تهران
دكتر مجيده هروي، استاديار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه شاهد
دكتر فريده يغمايي، دانشيار دانشكده پرستاري و مامايي دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي

ويراستار انگليسي: دكتر مجتبي ويس مرادي
ويراستار فارسي: دكتر فاطمه الحاني
حروفچيني و صفحه آرايي: فرشته حيدري
طراح جلد: اصغر سوراني
ناشر: انجمن علم ي پرستار ي ايران
مشاوران علمي اين شماره (به ترتيب حروف الفبا):
دكتر محمد اسماعيل پور بندبني دكتر محمدرضا حيدري دكتر شراره خسروي دكتر ناهيد رژه محمدعلي سليماني دكتر رضا ضيغمي دكتر آذر طل دكتر طاهره طولابي دكتر علي فخرموحدي دكتر فرشته مجلسي دكتر بهرام محبي رضا مسعودي بتول نحرير رقيه نظري پوران فراهاني دكتر مجتبي ويس مرادي دكتر مجيده هروي دكتر معصومه همتي مسلك پاك دكتر فريده يغمايي
نشاني: تهران – ميدان توحيد – دانشكده پرستاري و ماما يي تهران
كدپستي: 1419733171، صندوق پستي: 398/14195، تلفن و نمابر: 66592535
e-mail: info@jne.ir , Website: http://jne.ir

آموزش پرستاري دوره 2 شماره 3 بهار 1392، 26-16
بررسي تأثير آموزش به بيمار و پيگير ي تلفني توسط پرستار بر ميزان اميدوار ي بيماران نارسايي قلبي

اسماء شجاعي1، بتول نحرير2، نسيم نادري3، آرمين زارعيان4
چكيده

مقدمه: اين پژوهش با هدف بررسي تأثير آموزش به بيمار و پيگيري تلفن ي توسط پرستار بر ميزان ام يدواري د ر بيمـاراننارسايي قلبي انجام شد.
روش: در ا ين پژوهش 189 ب يمار مبتلا به نارسايي قلب ي به روش نمونهگيري مبتن ي بر هدف انتخاب و به طور تـصادفي در 3 گروه شاهد و يا آزمون قرار گرفتند. گروه شاهد فقط مراقبتهاي روت ين ب يمارستاني را دريافت كرد. گروه آزمـون اول حـين ترخيص به مدت يك ساعت آموزش حضوري و يك كتابچه آموزشي محقق ساخته دريافت كـرد. گـروه آزمـون دوم عـلاوه بـر دريافت آموزش حضوري و كتابچه آموزش ي حين ترخيص، 3 ماه پيگير ي تلفني توسط پرستار را بعد از تـرخ يص دريافـت كردنـد .
ابزار جمعآوري اطلاعات شامل پرسشنامههاي جمع يت شناختي و اميدواري م يلر (Miller) بودند. تجزيه و تحليـ ل اطلاعـات بـااستفاده از آزمو نها ي آماري و نرم افزار SPSS v.18 صورت گرفت.
يافتهها: قبل از انجام مداخله اختلاف معناداري بين م يـانگين هـاي ام يـدواري سـه گـروه مـورد مطالعـه وجـود نداشـت
(354/0=p). بعد از انجام مداخله اختلاف معنادار ي بين ميانگين ها ي اميدواري هر سه گروه وجود داشت (004/0=p).
نتيجهگيري: آموزش به بيمار همراه با پيگير ي تلفني بعد از ترخيص توسط پرسـتار بـه طـور معنـاداري باعـث افـزايش اميدواري بيماران نارسا يي قلب ي مي شود و اين نوع مداخله كم هز ينه مي تواند جهت ارتقاي ام يدواري بيماران نارسا يي قلب ي بعد ازترخي ص مؤثر باشد.

كليد واژه ها: نارسايي قلبي، آموزش حين ترخيص، پيگير ي تلفني توسط پرستار، اميدواري

تاريخ دريافت: 1/12/1391 تاريخ پذيرش: 21/2/1392

– دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ (عج)، تهران، ايران
– دانشجوي دكتراي پرستاري، مربي دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي بقيه اﷲ (عج)، تهران، ايران (نويسنده مسؤول)
rnehrir1739@yahoo.com :پست الكترونيكي
– مركز تحقيقات الكتروفيزيولوژي مركز آموزشي تحقيقاتي- درماني قلب و عروق شهيد رجايي، دانشگاه علوم پزشكي تهران، تهران، ايران
– دانشكده پرستاري، دانشگاه علوم پزشكي ارتش، تهران، ايران
مقدمه

پيشرفت تكنولوژي و مراقبتهاي پزش كي منجـر بـهتغيير مراقب تهاي سلامت ي از افـراد بـا بيمـاريهـاي حـاد وعفوني به سمت بيماران با بيماريهاي مزمن شده است (1). شمار افراد مبتلا به يك يا چند بيماري مزمن در سال 2005 حدود 133 م يليون نفر در آمريكا تخم ين زده شد كه يكـي ازاين بيماريهاي مزمن نارسايي قلبـي مـي باشـد . علـي رغـمپيشرفتهاي درمان ي م يزان مرگ و ميـ ر و نـاتواني ناشـي ازنارسايي قلبي همچنان بالا باقيمانده است (2). ميزان شـيوع و بروز اين بيماري افزا يش قابل توجـهاي در طـول 5 سـالگذشته داشته است (3و4). به طور كلي انتظار مي رود كـ ه بـامـسن شـدن جمعيـت و بهبـود ميـزان بقـا بيمـاران بعـد از انفاركتوس ميوكـ ارد شـمار افـراد مبـتلا بـه نارسـايي قلبـي افزايش يابد (5). م يزان مرگ و ميـ ر ناشـي از عـوارض ايـ ن بيماري كه شا يعترين علت بـستري شـدن افـراد بـالاي 65 است، سال يانه 300000 نفر در آمر يكا مي باشد كه اين م يـ زان افزايش 145 در صدي را در 2 دهه گذشته نشان مي دهد (5).
هزينههاي مستق يم و غي رمـستقيم ناشـي از ا يـن بي مـاري دركشور آمر يكا سال يانه 2/33 ميليارد دلار تخمين زده مي شـود (6). نارسا يي قلب ي مانند سا ي ر بيماري هاي مزمن قابل درمـاننيست و جهت بيشتر درما نهـ ا بـه سـمت مـديريت فرآينـد بيماري و امر مراقبت از خود مي باشـد . طبـق مطالعـات امـر خودمراقبتي و تمكين بيماران نارسـايي قلبـي، همچنـان بـهعنوان يك مش كل مطرح مي باشد و نياز است كـ ه پرسـتاراندر ارتباط با فاكتورهاي تأثيرگذار بر امـر مراقبـت از خـود دربيماران نارسا يي قلبـي اطلاعـات كـافي جهـت ارايـ ه بهتـرمراقبت داشته باشند (1و7). به طور كلي اطلاعـات ك مـي دررابطه با جنبههاي روانشناسي مـؤثر بـر خطـر ، پيـ شرفت ودرمان بيماري نارسـايي قلبـي وجـود دارد. طبـق مطالعـاتامي دواري يك ي از فاكتوره اي روان شناس ي مه م در ام ر مراقبت از خود مي باشد (8). امـر مراقبـت از خـود بـه منـابعبيروني و دروني موجود در افراد در مـرتبط مـي باشـد . وجـود اميدواري به عنوان يك منبع دروني روان ي كـ ه بـا اهـداف و انتظارات آينده در ارتباط مي باشد مم كن است بـر رفتارهـاي شخص نيز تأثيرگذار باشد . بيش از 20 سـال مـي باشـد كـ ه تـأثير فوايـد اميـدوار ي روي وضـعيت سـلامتي و بهبـودي شناخته شده است. ام يـدواري يكـي از مـسايل روانشناسـي است كه گفته شده با مـواردي نظ يـ ر امـر مراقبـت از خـود،سازگاري با بيماري و رفتارهـاي مثبـت سـلامتي در ارتبـاطمي باشد. همچنين مطالعات زيادي نشان دادهاند كـ ه ارتبـاطمثبتي ب ين كيفيت زندگ ي، ام يدواري، حما يت اجتماعي و امـرمراقبت از خود وجود دارد. از آنجا يي كه نارسايي قلبـي يـك بيماري مزمن و غيرقابل درمان مـيباشـد لـذا ا يـن بيمـارانممكن است احساس نااميدي را به علت كاهش توانايي هـاي فيزيكي، تغ ييردر عملكردها و نقش اجتمـاعي داشـته باشـند (1و4). ناام يدي حالت تكاندهندهاي اسـت كـ ه بـا احـساسعدم امكانات، ناتواني و بيعلاقگي آشكار مي شود و فـرد دراثر ناام يدي به شدت غير فعال شده و نميتواند موقعيت هـاي زندگي را بسنجد و در نتيجه ا ين مشكلات قدرت تطب يـق بـاتغييـرات زنـدگي را نـدارد (9). ثابـت شـده اسـت كـه بـين خوشبيني، ام يد و سلامتي همبستگ ي معناداري وجـود دارد. افراد خوشبين و اميدوار با بهـرهگ يـري از راهب ردهـاي ك نـار آمـدن م ؤثرتر ماننـد ارزي ابي مج دد و مـسأله گ شايي ب ا فشارهاي روان ي بهتر كنـار مـي آينـد و سـبك هـاي ز يـستي سالم تري دارند (10و11). مطالعات ك مـي در زمينـه بررسـي اميدواري در افراد با بيماريها مزمن وجود دارد. در مطالعـاتپزشكي اميد به عنوان يك سـاختار پو يـا كـه مم كـ ن اسـتتحت تـأثير متغ ير هـاي خـارجي و يـا تغ ييـر شـرايطي مثـلفازهاي بيماري باشد در نظر گرفته شـده اسـت و ام يـدواري اغلب به عنوان يك حالت مهم ذهني تأثيرگذار بـر عملكـ رد افراد و نگـرش آن هـا بـه زنـدگي لحـاظ گرديـ ده اسـت. در پرستاري اميدواري اغلب به عنوان يك سـاختار يكپارچـه يـا حالت ذهني و ن يـز بـه عنـوان يـك مفهـوم چنـد بعـدي بـاپاسخ هاي رفتار ي، شناخت ي و احـساسي تع يـين شـده اسـت. يكي از مسؤوليتهاي مهم تعريف شده پرسـتاري نيـ ز ايـ ن است كه پرستار بايد چگونگ ي پاسخ رواني بيماران به بيماري مزمن كه مم كن است بر امر مراقبت از خود تأثيرگـذار باشـدرا بداند. ارتقا حس كنترل شخصي و فهم و درك از بي مـاري مي تواند باعث افزايش ام يـدواري و امـر مراقبـت از خـود دربيماران نارسايي قلب ي شـود امـا آمـوزش بـه تنهـايي بـراي افزايش رفتارهاي خـودمراقبتي كـافي ن مـي باشـد (12و13).
ثابت شده است كه بيماران بعد از ترخيص از بيمارستان دچارمشكلات متعددي از جملـه مـشكلاتي در رابطـه بـا نحـوهفعاليتهاي روزانـه، عـدم اطمينـان و اضـطراب، مـشكلات عاطفي و احساسي، كمبود دانش و آگـاهي، داروهـا و رژيـ م غذايي مي شوند. در سال هـاي اخ يـر تمر كـز اكثـر پـروژه هـا معطوف به برنامـه هـاي بعـد از تـرخيص بـا هـدف كـ اهش
عوارض بعد از ترخيص مي باشد (14). مراقبت پيگيـ ر سـريعاً بعد از ترخيص يكـي از مهـم تـرين را ههـ ا بـراي ك مـك بـهبيماران نارسايي قلبي جهت پيشگيري از بدتر شدن بي مـاري مي باشد. هرچند آموزش دادن و يا نوشتن دسـتورالعمل هـا وموارد آموزشي در طول بستري در بيمارستان و حين ترخ يص به بيمار و همراهـان آنهـا بـه عنـوان اولـين قـدم اساسـي محسوب مي شود اما اينها كافي ن يست و بيمار با يـد پ يگ يـري شود (16-14). در ا ين ميان پيگيري تلفن ي به عنوان يكي ازشاخههاي پرستاري از راه دور ميتواند مف يد باشد. پرسـتاري از راه دور خود يكي از شاخههاي پزشـكي از راه دور اسـت وبه ص ورت برآوردن نياز هـاي سـلامتي بيمـاران ، همـاهنگي، مــديريت و ارايــه خــدمات مراقبتــي از طريــق تكنولــوژي ارتباطات و اطلاعات علي رغـم موانـع فرهنگـي، اجتمـاعي، زماني و جغرافيايي تعريف شده است. در پرسـتاري از راه دوراز ابزارها ي ارتباطي ز يادي استفاده مي شود كه يكـي از ايـ ن ابزارهاي ارتباط ي تلفن مي باشد (17). مطالعات ز يـادي مـؤثر بود تلـه مانيتورينـگ و پيگ يـري تلفنـي سـاختار يافتـه را دربيمــاران نارســا يي قلبــي نــشان دادنــد (2،6،14و20-17). پيگيري تلفن ي توسط پرستار به عنوان ابزاري مناسـب بـراي تبادل اطلاعات، دادن آموزشها و آگاهيهاي سلامت ي، اداره كردن علايم و نشانههاي بيماري، تشخيص سر يع عـوارضو اطمينان بخش يدن به بيمار و خانواده بيمار به كار مـي رود و سبب افزا يش ارتباط بين بيمار و مراقبين سـلامتي مـي شـود (14). Clark و همكـاران در يـك مطالعـه كـه شـامل 14 مطالعه از مداخلات تلفني در زمينه نارسا يي قلب ي بود كاهش كل ي 21 درص دي را در پ ذير شه ا مج دد و ك اهش 20 درصدي را در ميزان مرگ و مير بيماران نشان دادند و فوايـ د اي ن ن وع م داخلات را ب رروي كيفي ت زن دگي و ك اهش هزينهها نيز گزارش كردند. هر دو نوع مـداخلات در مطالعـهClark هــم پيگيــري تلفنــ ي ســاختار يافتــه و هــم تلــهمانيتورينگ اثرات يكساني را داشـتند (17). فـراهمكننـدگانمراقبت سلامت ي با يد بيماران نارسـايي قلبـي را در تنظـيم و رسيدن به اهداف و نيز شر كت كردن در امر مراقبت از خـوددر زم ينههاي داشتن اميد و مثبت نگـري، كـ اهش اسـترس،رژيم دارو يـي ، محـدوديت دريافـت مايعـات، رژ يـم غـذايي، برنامههاي ورزش ي و قطع سـيگار تـشويق كننـد (1). طبـقنظريهMiller در رابطه با سازگاري با بيماريهاي مـزمن،گفته شده بين ام يدواري، سلامت ي و بهبـودي ارتبـاط وجـوددارد. همچنينMiller بيان مي كند بـين بـي حرك تـي كـ ه منجر بـه نـاتواني در حـل مـشكل، تنظـيم اهـداف و اقـداممناست شود با ضعف و ناتواني و كاهش اعتمـاد بـه نفـس و
نااميدي ارتباط وجـود دارد و اينهـا نهايتـاً منجـر بـه نديـ دن علايم بهبود ي و يأس و نوميد شدن مـي شـوند (21). ثابـتشده اقدامات پرستاري نظ ير آموزش، مشاوره، مزاح كردن بـابيمار، كمك به بيمار برا ي رس يدن به حداكثر فعال يت، تشو يق به اجتماع ي شدن و تكنيكهاي ر يلكسيش، تقو يت معنو يـ ت بيمار، ارتباط با خـانواده بيمـار، دوسـتان و سـاير همراهـان،احساس وصل بـودن بـه يـك منبـع عظـيمتـر در افـزايش اميدواري مؤثر هستند (12و22). تا الان مطالعهاي در ارتبـاطبا تـأثير پيگ يـري تلفنـي بـرروي م يـ زان ام يـدوار ي بيمـارانصورت نگرفت ه است . انتظار مي رود كه با بـه كـارگيري روشپيگيري تلفن ي بعد از ترخيص بيماران نارسا يي قلبـي، بتـوانامر مراقبت از خود و اميدواري ا يـن بيمـاران را افـزايش داد . همان طور كه اشاره شد دو عامـل خـودمراقبتي و ام يـدواري اثرات تعامل ي با هم دارند و مي توان با داشـتن ارتبـاط مـداوم با بيمار بعد از ترخيص و حمايت او باعث افزايش ام يدواري ودر نت يجه آن افزايش امر مراقبت از خود شد و از طرف ديگـر ه م ب ا پيگي ر ي بيم ار بع د از ت رخيص و اف زايش ت وان خودمراقبتي بيمـار شـاهد افـزايش ام يـدواري آنهـا باشـيم. مطالعات ز يادي در زمينـه آمـوزش بـر جنبـه هـاي مختلـف بيم اري نارس ايي قلب ي ص ورت گرفت ه ام ا هن وز ش اهد مطالعهاي در راستاي بررس ي تأثير آموزش و پيگ يـري تلفنـي بر پيامدهاي اين بيماري نبود هايم. لذا مطالعه حاضر با هـدفتأثير آمـوزش و پيگ يـري تلفنـي توسـط پرسـتار بـر ميـ زان اميدواري بيماران نارسا يي قلبي انجام شده است.

روش مطالعه

پژوهش حاضر يك مطالعه نيمه تجرب ي مي باشد. جامعه پژوهش شامل افرادي بودند كـ ه بـا تـشخيص نارسـايي قلبـي توسط 3 تن از فلوش يپهاي نارسا يي قلب ي در بيمارسـتان مركـ ز قلب شه يد رجا يي در سال 1390 بستري شدند . پـس از كـ سب مجوزهاي لازم از معاونـت پژوهـشي دانـشگاه علـوم پزشـكي بقيه اﷲ (عج) و هماهنگي با مـسؤولين بيمارسـتان مر كـز قلـبشهيد رجا يي از طريق نمون هگ يـري مبتنـي بـر هـدف بيمـاراننارسايي قلب ي مراجعه كننده به اين بيمارستان كـ ه واجـد شـرايط ورود به مطالعه بودند به عنوان نمونه انتخاب و سپس به صورتتصادفي در سه گروه شاهد يا آزمون قرار گرفتند . در اين مطالعه3 گروه (يك گروه شاهد و دو گروه آزمون) وجود داشـت. كـ ل نمونهها 189 نمونه، و در هر گروه 63 نمونه بـه طـور تـصادفي قرار گرفتند. شرايط ورود بـه مطالعـه شـامل (سـن 20 سـال وبالاتر، تشخ يص نارسا يي قلب ي توسط تيم مشتر ك فلوش يپ هاي نارسايي قلب ي، بيماران كلاس دو و سه قلبي، فارسي زبان بودنبيمار، داشتن حداقل مدرك تحص يلي س يكل، داشتن هوشـياري كامل، داشتن تلفن در منزل، نداشتن مـشكل تكلـم و شـنوايي شناخته شده، عدم ابتلا به فرم پيشرونده بيماري اعضا ي ح ياتي) بودند و عدم تما يل بيمار به ادامه شركت در مطالعـه بـه عنـوانمعيار خـروج از مطالعـه در نظـر گرفتـه شـد. ابـزار جمـع آوري اطلاعـات شـامل پرسـشنامه جمعيـت شـناختات ي و پرسـشنامه اميدواري Miller بود. پرسشنامه اميدواري Miller اولين بار، جهت سنجش اميدواري بيماران قلبي در آمريكا به كـار رفـت .
آزمونMiller شامل 40 جنبه (سؤال) از حالـت هـاي اميـد و درماندگي مي باشـد و ارزش نمـره هـر سـؤال از 1 تـا 5 متغيـرمي باشد. نمره كل اين آزمون 200 است كه نشا ندهنده حدا كثر اميدواري و حداقل نمره اين آزمون 40 است كـ ه نـشاندهنـدهكمترين م يزان ام يدواري مي باشـد . در مطالعـهاي كـ ه روايـي وپايايي اين پرسشنامه و نيز مناسـب بـودن آن جهـت سـنجشاميدواري در جمعيت اي رانـي، مـورد بررسـي قـرار گرفـت ايـ ن پرسشنامه به عنـوان بهتـرين پرسـشنامه بـا (81/0=alpha و43/0=r) جهت سنجش اميدواري بيماران ايراني مورد تأييد قرار گرفت (23). نحوه جمع آوري اطلاعات به اين صورت بـود كـ ه بعد از وارد شدن بيماران واجد شرا يط براساس مع يارهاي ورود بهمطالعه پرسشنامه اطلاعات جمعيت شناختي توسط پژوهشگر بهانجام مصاحبه با بيمار تكميل مي شد و سپس 2 عدد پرسشنامهاميدواري Miller به بيماران داده مي شد كه بيمـاران يكـي از اين پرسشنام هها را ح ين ترخيص پر مي كردند و پرسشنامه ديگر را 3 ماه بعد از ترخيص (بعد از انجام مداخلـه) پـر مـي كردنـد و براي پژوهشگر ارسال مي نمودند. روش انجام مداخلـه بـه ايـ ن صورت بود كه در گروه شاهد هيچگونه مداخل هاي وجود نداشتو بيم اران تنه ا مراقب ت ه اي روت ين بيمارس تان را درياف ت مي كردند. در گروه آزمـون اول بـه بيمـار حـين تـ رخيص يـك ساعت آموزش حضوري توسط محقق در خـصوص مراقبـت ازخود و تغييرات مربوط به سبك زندگ ي و همچنين يك كتابچـهآموزشي محقق ساخته داده مي شد. مدت زمان آموزش بسته بهسؤالات بيماران مم كن بود بيشتر از يك ساعت باشد و حتماً بـاحضور يكي از همراهان بيماران بود . در گروه آزمون دوم عـلاوهبر آموزش حضوري به مـدت يـك سـاعت و دريافـت كتابچـهآموزشي، بيماران به مدت 3 ماه توسط پژوهشگر مورد پيگ يـري تلفني قرار مي گرفتند. تعداد تما سهاي گرفته شده با بيمار بعد از ترخيص به اين صورت بود كه طـي مـاه اول بعـد از تـرخيص هفتهاي سه تماس، ماه دوم بعد از ترخيص هفت هاي دو تماس وماه سوم بعد از ترخيص هفت هاي يك تماس برقرار مي شد. مدت زمان تما سهاي تلفن ي با بيمار 20 دق يقه در نظر گرفته شد كـ ه اين مدت زمـان نيـ ز مم كـ ن بـود براسـاس نيازهـا و سـؤالا ت آموزشي بيماران متفاوت باشد. در مجموع 24 تماس در طول 3 ماه با بيمار برقرار مي شد كه زمان برقراي اول ين تماس سـه روزبعد از ترخيص از بيمارستان بود . برنامه زمانبندي تما سها ح ين ترخيص به بيمار و همراهـان آنهـا بـه صـورت مكتـوب دادهمي شد. محتوي م كالمات تلفن ي شامل (موارد آموزش داده شـدهحين ترخ يص و آورده شـده در كتابچـه آموزشـي، پيگ يـري پـركـردن چـ ك ليـست هـاي خـودمراقبتي داده شـده بـه آن هـا، پاسخگويي بـه سـؤالا ت بيمـاران و همراهـان آنهـا براسـاس نيازهاي خاص آنهـا ، تجز يـ ه و تحليـ ل دلا يـ ل عـدم تمكـي ن بيماران، ارا يه راه حل به بيمار جهت كمك به حل مش كل) بـود . در ضمن بيماران يا همراهان آنها مي توانستند با شماره تلفنـي كه محقق جهت پيگ يـري بيمـاران قـرار داده بـود، در صـورتداشتن هر گونه مشكل يا سؤالي به صورت شـبانه روزي تمـاسبرقرار كنند. تمامي تما سهاي پيگيري بيماران توسط پژوهشگرانجام شد . محتوي هر جلسه م كالمه تلفن ي در فرم تنظـيم شـدهمكتوب گرد يد. لازم به ذكر مي باشد كه موارد آموزش داده شدهبه بيمار ح ين ترخ يص شامل (آشنايي با فرآيند بيماري، اهم يـ ت دارو درماني و آشنايي با داروها، طريقه مصرف و عوارض ناشـي از آنها، رژ يم غذا يي، محدود يت مصرف مايعـات ، كنتـرل وزن روزانه، فعال يت ف يزيكي، نحـوه كنتـرل علايـ م ح يـاتي، اهم يـ ت واكسيناسيون، راه هاي مقابله با اضطراب و افسردگي، آشـنايي با علا يم به وجود آورنده بيماري، اهم يت تر ك سـيگار و يـك سري آموز شهاي عموم ي) بود كه در كتابچـه آموزشـي دادهشده به بيمار نيز به طور كامـل توضـيح داده شـده بودنـد. در گروه پيگيري تلفن ي نيز تأكيد محقق بر تقويت مواد آموزشـي داده شده ح ين ترخ يص و آورده شده در كتابچه آموزش ي بـود. در نهايــت اطلاعــات بــه دســت آمــده از پرســشنامه هــاي جمعيت شناختي و دو پرسشنامه اميدواري Miller قبل و بعداز مداخله با استفاده از نرم افزار SPSS v.18 مورد تجزيه و تحلي ل ق رار گرفتن د. جه ت تجزي ه و تحلي ل اطلاع ات آزمونهاي آمار ي آنال يز وار يانس يـك طرفـه و كـاي اسـكوئر مورد استفاده قرار گرفتند.
يافتهها

ويژگيهاي جمع يت شناختي در جدول شماره 1 آمدهاست. بـراي تمـام متغي رهـاي آورده شـده آزمـون آمـاري كاي اسكوئر استفاده شده كه اين آزمون تفاوت معناداري رابين سه گروه از نظر متغيرهاي آورده شده در جدول شماره1 گــزارش نكــرد. بنــابراين واحــدهاي پــژوهش از نظــر متغيرهاي آورده شده يكسان بودند.

آزمون آناليز وار يانس يك طرفه تفاوت معنـاداري رابين م يانگينهاي ام يدواري سه گروه قبل از مداخله نـشاننمي دهـد (354/0=p). امـا تفـاوت م يـانگينهـ ا را بعـد ازمداخله معن ادار گزارش كـ رد (000/0=p). آزمـون تعقي بـي شفه نشان داد كه تنها بـين گـرو ه هـاي آزمـون دوم و اول(044/0=p)، و نيز گروه آزمون دوم و شـاهد (006/0=p)، ارتباط معنا داري وجود داشت. ولي بين گر وه آزمـون اول وشاهد ارتباط معناداري وجود نداشت (765/0=p).
جدول 1- توزيع فراواني مطلق و نسب ي واحدهاي پژوهش برحسب متغيرها ي دموگرافيك در سه گروه

192789203501

امي
دواري
مداخله

از

بعد

امي
دواري
مداخله

از

قبل

مع

انحراف
يار

مي
انگي
ن

مع

انحراف
يار

مي
انگي
ن

مي
انگي
مع

انحراف

و

ن
ي
ام

ار
يدوار
يقبل

و

مداخله

از

بعد

گروه

3
/
18

2
/
162

1
/
19

4
/
144

دوم

آزمون

گروه

2
/
17

5
/
154

1
/
20

7
/
146

اول

آزمون

گروه

15

3
/
152

2
/
19

4
/
149

شاهد

7
/
5
=
f

004
/
0
=
p

04
/
1
=
f

354
/
0
=
p

آنالي
وار

ز
ي

انسيك
طرفه

بحث

ب

از
ي

ن

مار

يـ
شـد

مطـرح

ز
)

26
.(
Fischer

همكـاران

و

بـا

امي

دواري

مداخله



قیمت: تومان


پاسخ دهید