بوم شناسی کاربردي/ سال دوم / شماره پنجم / پاييز ۱۳۹۲

کمي سازي تغييرات الگوي مکاني سيماي سرزمين در زيستگاه سياه خروس قفقازي
(Tetrao mlokosiewiczi) در ذخيرگاه زيستکر ة ارسباران

آصف درويشي*، سيما فاخران۱، عليرضا سفيانيان۱ و مهدي قرباني

(تاريخ دريافت: ۳۰/۶/۱۳۹۲ ؛ تاريخ پذيرش: ۲۲/۱۰/۱۳۹۲)

چكيده
723900819912

تغييرات ک اربري/پوشش اراضي و قطعه قطعه شدن زيستگاه در مقياس سيماي سرزمين، کاهش جمعيت هاي حيـات وحـش را بـه خـصوص در مناطق حـساس اکولـوژيکي بـه دنبـال دار د. ايـن مقالـه بـه کمـيسـازي تغييـرات الگـويهـاي مکـاني زيـستگاه سـياه خـروس قفقـازي (Tetrao mlokosiewiczi) در ذخيرگاه زيستکر ة ارسباران در شمال غرب ايران در يک دورة ۲۴ ساله (۱۳۹۰-۱۳۶۶) مي پـردازد. زيـستگاه سـياه خروس قفقازي در ايران محدود به منطقة ارسباران ميباشد و جمعيت و محدودة پراکنش اين گونه پرندة در معرض انقراض در دهههـاي اخيـر در حال کاهش بوده است . در اين مطالعه از تصاوير ماهوارة ل ندست مربوط به سنجند ة TM سالهـاي ۱۳۶۶ و ۱۳۹۰ و سـنجندة ETM+ سـال ۱۳۸۰، براي پايش تغييرات و آناليز الگوهاي مکاني کاربري/پوشش اراضي استفاده گرديـد. تـصاوير مـاهواره اي پـس از تـصحيحات هندسـي ، طبقهبندي گرديدند و براي کميسازي تغييرات الگوي مکاني سيماي سرزمين با استفاده از نرمافزارFRAGSTATS ، متريکهاي گوناگون سيماي سرزمين شامل تعداد لکه (NP)، شاخص بزرگ ترين لکه (LPI) و اثر حاشيه (TE) استخراج شد. نتايج تحقيق نشان داد نسبت اراضـي جنگلـي در زيستگاه سياه خروس قفقازي از ۹۵/۳۹% به ۹۵/۳۱% و نسبت علفزار از ۴۵/۴۴% به ۴۴/۳۸% در طي ۲۴ سال اخير کاهش يافته و در حاليکـه نسبت گون زار از ۳۰/۳% به ۶۵/۱۵% افزايش يافته است. شاخص اثر حاشيه (TE) در جنگل متـراکم ۸۰۰۰ متـر در ارتفـاع بـالاي ۱۸۰۰ متـر ، کاهش داشته است. نتايج اين مطالعه از دست رفتن زيستگاه و تکه تکه شدن سيماي سرزمين را در ذخيرگاه زي ستکرة ارسباران، به طورکمي نـشان داده و اثرات منفي تغييرات ساختار سيماي سرزمين در زيستگاه سياه خروس را نمايان ميسازد.

واژههاي كليدي : ساختار سيماي سرزمين، سياه خروس، تکه تکه شدن زيستگاه، ذخيرهگاه زيستکرة ارسباران

۲۷
مقدمه
امروزه به دنبال تغييرات ناشي از فعاليت هاي انساني و تغييـراتاقليمي، برنامه ريزي براي حفاظت از منابع طبيعـي ارزشـمند، ازجمله زيستگاه هاي بکر و زيستگاه گونههـاي در معـرض خطـرانقـراض ضـروري و نيازمنـد روشـي مناسـب و علمـي بـرايشناسايي و کمـي سـازي رونـد تغييـرات در ترکيـب پوشـش وکاربري اراضي ميباشد. به اين ترتيب تا حـد زيـادي مـيتـوانروند تغييرات را تعيين و در مورد آينده پيشبيني نمود تا بتـوانرونـد نامناسـب تغييـرات سـرزمين را تعيـين و از گـسترش آن جلوگيري کرد (۷). بنابراين در برنامـهريـزي و مـديريت بهينـه منابع طبيعي و محيط زيست آگاهي از نسبت تغييـرات پوشـش گياهي/کاربري اراضي و عوامل ايجـاد کننـده آن از ضـروريات محسوب مي شود (۱۵).
در اي ن زمين ه داده ه اي س نجش از دور ب ه دلي ل داش تن ويژگي هايي مانند پوشـش وسـيع، بـه هنگـام بـودن ، تکـرار درسال هاي مختلف ، توان تفکيک طيفي، راديومتريک و مکاني بالا، فرمت رقومي و امکان پـردازش کـامپيوتري، از پتانـسيل بـالايي براي بررسي تغييرات زماني و مکاني پوشش و کاربري اراضـي برخوردار هستند (۳). از پتانسيل هاي سنجش از دوري ميتـوانبراي پايش و کمي سازي تغييرات زيستگاه گونـههـاي در خطـرانقراض و نادر نيز استفاده کرد (۲۳). بررسي تغييرات مکاني درمقيـاس سـيماي سـرزمين و توجـه بـه سـاختارهاي طبيعـي و فرهنگي سيماي سـرزمين توسـط محققـان، سياسـت مـداران ومديران مناطق حفاظت شده روز به روز در حال افـزايش اسـت(۱۳). افزايش بي سابقة سرعت تغييرات، بزرگي و فراواني آن درنيمه دوم قرن بيستم، بـه خـصوص در منـاطق حفاظـت شـده وزيستگاههاي حساس باعث تشديد نگرانيها در اين زمينه شـدهاست (۱۷). به نقل از ملکي نجف آبادي رانيس پيشنهاد ميکنـدبراي مطالعه و بررسي تغييرات، علاوه بر بررسي ترکيـب انـواعکاربري اراضي، توزيع مکاني و نحوة چيدمان آنهـا نيـز بررسـيشود (۷). هرزگ و همکـاران نـشان دادنـد از بـين نمايـههـايسيماي سرزمين ، آنهايي که بر آناليزهاي مکاني و هندسي استوار۲۸
است، براي مقايسة تغييرات کاربري اراضي مناسبتر مـيباشـد(۱۲). منطقة ارسباران به عنـوان تنهـا زيـستگاه سـياهخـروس درايران که در ساليان اخير تحت تأثير فعاليت هاي انساني، تغييراتيرا در پوشش و کاربري اراضي تجربه کـرده اسـت و تحقيقـات انجام گرفته در اين منطقه اغلب به شکل توصـيفي توسـط اداره کل حفاظت محيط زيست صورت گرفته و يا براسـاس اسـتفاده از داده هاي طيفي و نيز استفاده از سيستم اطلاعـات جغرافيـايي استوار بوده است، ولي از متريکهـاي سـيماي سـرزمين بـرايپايش تغييرات و کمي سازي الگو هاي مکاني کاربريهـا در ايـنمنطقه استفاده نـشده اسـت. در مـورد زيـستگاه سـياه خـروسقفقازي(Tetrao mlokosiewiczi) مطالعات بـسيار کمـي انجـامشده که بيشتر در مورد ترجيحات و انتخـاب منـاطق نمايـشاتجنسي پرنده بوده و درباره تغييـرات کـاربري در زيـستگاه ايـنگونة باارزش مطالعـات مناسـبي صـورت نگرفتـه اسـت. سـياهخروس قفقازي بومي مناطق کوهستاني بـين دو دريـاي سـياه ودرياي خزر ميباشد (شکل۱) و به دليل محدوديت زيـستگاه درمقياس جهاني و عدم کفايت دادههـاي موجـود، ايـن پرنـده درليست سرخ IUCN قرار دارد (۲۲ و۲۴).
اين پرنده ۴۰ تا ۴۸ سـانتي متـر طـول دارد و داراي جثـهاي بزرگ است . پرندة نر تقريبا سياه رنگ با جلاي سبز آبـي، و بـادم دراز و دوشاخه رو به پايين، دو لکة سـفيد روي شـانههـا ويک لک ة قرمز تاج مانند بالاي هر چشم ديده ميشـود . پرنـدة ماده و جوانها با خالهاي خرمايي مايل به قهوهاي، زيـر تنـة خاکستري، د م بسيار کوتاهتر از نر که انتهايش مستطيلي شکلاست مشاهده ميگردد که در استتار آنهـا نقـش بـسزايي دارد(۸). اين پرنده در زمـرة پرنـدگان حمايـت شـده اسـت و ازجملة پرندگاني است که به دليل شرايط سـخت زيـستگاهي وزندگي مخفي، مطالعات مناسـبي دربـارة زنـدگي ايـن پرنـدهبه خـصوص زيـستگاه آن صـورت نگرفتـه اسـت ( ۸ و ۱۰) . هدف اين مطالعه کمـي سـازي تغييـرات الگـوي هـاي مکـاني پوشش اراضي زيـستگاه سـياه خـروس قفقـازي در ذخيرگـاهزيستکرة ارسباران بااستفاده از متريک هاي سيماي سـرزمين در يک دور ة ۲۴ ساله (۱۳۹۰-۱۳۶۶) ميباشد. از جملـه مطالعـاتانجام گرفته زيستگاه سياه خـروس قفقـازي، مطالعـة تومـاس وهمکاران با عنوان برآورد توزيع بالقوة سياه خروس قفقـازي درترکيه مي باشد که با استفاده از مدل رگرسيون لوجستيک و ۱۶۷ نمونة گرفته شده، نقشة توزيع براي ۵۰۰۰ کيلـومتر مربـع تهيـهگرديده و پيشبيني شده در صورت حفاظت، منطقه ميتوانست ۴۸۰۰ راس ســياه خــروس را در خــود پــرورش دهــد (۲۴).

1443992-2794843

شکل۱. محدودة پراکنش سياه خروس در منطقه قفقاز (۱۱)

مطالعات انجام گرفته در ايران تحقيق حبيبزاده و همکـاران بـاعنوان مناطق انتخابي نمايشهاي جنسي سياه خـروس قفقـاريدر منطق ة ارسباران ميباشد که در اين مطالعه ويژگـيهـاي سـهنقطه از محلهاي نمايشات جنـسي سـياه خـروس بـا يکـديگرمقايــسه شــده و بــا اســتفاده از مــدل رگرســيون لوجــستيک،فاکتورهاي مهم و تأثيرگذار در مناطق نمايـشات جنـسي شـاملفاکتورهـاي زيـستي مثـل پناهگـاه و ارتفـاع پوشـش گيـاهي و فاکتورهاي غيرزيستي مانند شـيب، جهـت و ارتفـاع، مـشخصشده است . در اين مطالعه شـيب و ارتفـاع در بـين سـايتهـايانتخاب شده تفاوتهاي قابل توجهي داشته است (۱۱). در دنيـامطالعات زيادي براساس کاربردهاي متريکهاي سيماي سرزمين در بارزسازي تغييرات و نحوة پويايي پوشـش اراضـي صـورتگرفته است که از جملة اين مطالعات، مطالع ة زنگ و همکـارانبا عنوان ميزان و الگوي تغييرات سيماي سرزمين بين سالهـاي۱۹۷۲ و ۱۹۸۸ در مناطق کوهـستاني چـانگبي در چـين و کـرة شمالي، است که از متريک تعداد لکه (NP) براي مناطق جنگليو غير جنگلي استفاده کرده اند که نتايج تحقيق آنها در ۳ منطقـة حفاظتي، غيرحفـاظتي و منطقـة تحـت اختيـار کـرة شـمالي بـايکديگر و در دو سال مطالعاتي مقايـسه شـده اسـت کـه نتـايجنشان داده تعداد لکههاي پوشش جنگلي در هر ۳ منطقه افزايشيافته است (۲۷).

مواد و روشها
موقعيت منطقة مورد مطالعه
تنها زيستگاه سياه خروس در ايران، منطقة ارسباران ميباشد کـهدر شمال غرب ايـران واقـع شـده اسـت و ذخيرگـاه زيـستکرة ارسباران بخشي از زيستگاه اين گونه را دربر ميگيرد (شکل۲). مساحت منطق ة مورد مطالعـه حـدودا ۶۴۵۰ هکتـار و تقريبـﹰا ۸ درصد از ذخيرهگاه زيست کره ارسباران را شامل مـيشـود (۴).
سياه خروس در خارج از منطقة حفاظتي نيز زيست مي کنـد کـهاين مطالعـه فقـط بـه زيـستگاه ايـن گونـه در داخـل ذخيرگـاه
۲۹
زيستکره و تحت حفاظت ميپـردازد . ايـن محـدوده در عـرضجغرافيـايي ۷۶/۳۸ درجـه الـي ۹۰/۳۸ درجـه شـمالي و طـول جغرافيايي ۶۹/۴۶ درجه لغايت ۸۰/۴۶ درجه شرقي قرار دارد.
ذخيرهگاه زيست کره ارسباران علاوهبـر ارزش اکولـوزيکيدر سطح ملي و بينالمللي که در قرن اخيـر مـورد توجـه قـرارگرفته، در سطح منطقهاي و در فرهنگ مردم منطقه از ديربـاز ازارزش فوق العادهاي برخوردار بوده است . به طوري که از سالهاي بسيار دور در فرهنگ و زبان مردم منطقه نفـوذ کـرده و از نظـراعتقادي و مذهبي هم داراي ارزش زيـادي مـيباشـد . ميـانگينشيب زيستگاه ۶۰ درصد (۵) و حداقل ارتفاع در زيـستگاه سـياهخروس در داخل ذخيرگاه زيستکرة ارسباران ۷۲۷ متر و حداکثرارتفاع ۲۶۰۰ متر ميباشد که تا ار تفـاع ۲۰۰۰ متـري از سـطحدريا که ۷۹ درصد از مساحت زيستگاه را شامل ميشـود، دارايپوشش غالب جنگـلهـاي متـراکم و نيمـه متـراکم و از ارتفـاع۲۰۰۰ متري تا ۲۲۰۰ متري که ۱۲ درصـد زيـستگاه مـيباشـد،شامل بوته زار و بالاي ۲۲۰۰ متر که ۹درصد از زيـستگاه اسـترا علفزار آلپي و صـخرههـاي پراکنـده تـشکيل مـيدهـد (۱۸).
عمومﹰا پوشش غالب در شيبهاي جنوبي، گـونزار مـيباشـد وميانگين ارتفاع در زيستگاه ۱۶۶۰ متر از سطح دريا اسـت . سـياهخروس قفقازي در حاشية جنگل ها و مناطق کوهستاني و مرتفعبه سر برده و در زير بوتههاي کوتاه و يا پاي صـخرههـا آشـيانهميسازد (۸). در منطقه مورد مطالعه سياه خروس در ارتفاعـاتبالاي ۱۸۰۰ متري از سطح دريا زندگي مـيکنـد (۵). در فـصل۳۰

554737-1775287

شکل۲. موقعيت زيستگاه سياه خروس در ذخيرگاه زيستکرة ارسباران در ايران

جفت گيري با غروب آفتاب و تاريـک شـدن هـوا، پرنـدگان درکنار صخره ها و خـارج از جنگـل کنـار هـم جمـع شـده و بـهاستراحت و تغذيه ميپردازند که با روشن شـدن هـوا همـه بـهسمت جنگل پرواز کرده و در داخل جنگل پناه ميگيرند. سـياهخروس كام ﹰلا وابسته به جنگـل مـي باشـد (۵ و ۱۸). مطالعـاتانجـام يافتـه روي گونـهT. tetrix نـشان مـي دهـد كـه بعـد ازجنگل تراشي در زيستگاه سياه خروس، اين پرنـده يـك سـال وگاهي تا دو سال در منطقه باقي مي ماند و به دنبـال آن يـا نـابودمي شود و يا منطقـه را تـرك مـي نمايـد (۱۴و۲۵).مـشابه آن درمحدوده معدن مس سونگون كام ﹰلا مشهود است زيرا كه بهعلت تخريب جنگل هاي منطقه كه همراه با آلـودگي صـوتي از قبيـلانفجار روزانـه و رفـت و آمـد ماشـين آلات سـنگين مـي باشـدجمعيت سياه خروس موجود در آن بـه محلـي بـه نـام كفـشنكاكاور منتقل گرديده است (۵).

روش کار
بررسي تغيير پوشش زمين و کاربري اراضي از مهم ترين وظايف پردازش تصاوير ماهوارهاي محسوب گرديده و در فرآيند کشفتغييرات حادث شده بين دو زمان مختلف تصويربرداري، بهکـارگرفته مي شود. در اين تحقيق از تصاوير ماهوارة لندست مربوطبه سال هـاي ۱۳۶۶، ۱۳۸۰و ۱۳۹۰ بـراي توليـد نقـشة پوشـشاراضي زيستگاه سياه خروس استفاده شد. در منطق ة مورد مطالعهبا بازديد ميداني پنج طبقه پوشش شناسـايي گرديـد کـه شـامل: جنگل متراکم، جنگل نيمه متراکم، گونزار، علـفزار و کـشاورزيميباشد (جدول۱). ابتدا تصاوير ماهوارهاي تصحيح هندسي شدندکه براي اين منظور از روش ثبت تصوير به تصوير استفاده گرديـد(۲۰) و به منظور آماده سازي تصاوير، از تصوير سـال ۱۳۸۰ بـرايثبت تصاوير ۱۳۶۶ و ۱۳۹۰ استفاده شد . براي ايجاد ترکيب بانـديمناسب از روش کراسـتا اسـتفاده گرديـد کـه ترکيبـي از دو روشنسبت باندي و آناليز مؤلفـه هـاي اصـلي(PCA) مـيباشـد (۱). از طبقه بندي نظارت شده براي استخراج اطلاعات از تصاوير اسـتفادهشد (۲). براي تعيين نمونههاي تعليمي براي طبقهبندي نظارت شده از برداشت هـاي زمينـي کـه بـا اسـتفاده از سيـستم موقعيـتيـابجهاني(GPS) برداشت شده بود، اسـتفاده شـد. بـراي طبقـهبنـديتصاوير از روش حداکثر احتمال استفاده گرديـد (۲۰). ايـن روشيکي از شناخته شدهترين روش هاي طبقه بندي محسوب مـيشـودکه احتمال اين که يک پيکسل به تمامي کلاسها تعلق داشته باشد،محاسبه شده و به کلاس بـا بيـشترين احتمـال تعلـق مـيکيـرد وهم چنين اين روش بـا اسـتفاده از ميـانگين و مـاتريس کواريـانسداده هاي اصلي نتايج دقيقتري نسبت به ساير روشها ارائه ميدهد (۲). براي ارزيابي صحت طبقه بندي از نقاط کنتـرل(Benchmark) استفاده شد و اصلاحات لازم صـورت گرفـت (۲۶). و در نهايـتبراي از بين بردن پيکسلهاي طبقه بندي شـدة غيرمـرتبط و غربـالکردن کلاس ها (۲)، با استفاده از فيلتر ميانه با ابعاد ۳ در ۳ پيکسل،اقدام به اصلاح تصاوير طبقهبندي شده گرديد.

کمي سازي الگوي مکاني سيماي سرزمين با استفاده از متريکهـاي سـيماي سـرزمين مـيتـوان الگوهـاي
جدول۱. مشخصات پوشش اراضي شناسايي شده در زيستگاه سياه خروس
توضيحات پوشش اراضي
مناطق زير کشت، شامل کشاورزي آبي و ديم کشاورزي
مناطق با پوشش درختچهها و درختان پهن برگ زير۸۰ درصد پوشش جنگل نيمه متراکم
مناطق پوشيده از درختان که بيشتر از ۸۰ درصد پوشش درختي و درختچهاي دارند جنگل متراکم
پوشش گونزار و بوتهزار پوشيده از گونههاي جنسهاي Astragalus sp و Festuca sp گون زار
مراتع با پوشش گياهان علوفهاي علفزار

مکاني سيماي سرزمين را کمي کرد، فراواني و ارتباطات متنـوعبين متريک هاي سيماي سـرزمين باعـث شـده انتخـاب متريـکمناسب براي پـايش سـيماي سـرزمين براسـاس هـدف مطالعـهصورت گيرد (۲۱). براي کمي کردن الگوهاي سيماي سـرزمين،متريک هاي زيادي پيشنهاد و استفاده شده است. در اين مطالعـهبراي کمي کردن الگوهاي سيماي سرزمين در سـالهـاي ۱۳۶۶، ۱۳۸۰و ۱۳۹۰، چهار نوع پوشش اراضي( جنگـل نيمـه متـراکم،جنگل متراکم، گون زار و علفزار) و کاربري کشاورزي مشخصشد. چهار نوع متريک سيماي سرزمين که شامل: تعداد لکـههـادر هر کلاس (NP)، نماي ة بزرگ تـرين لکـه (LPI) و نمايـ ة اثـرحاشيه (TE)، براي کمي کـردن الگوهـاي سـيماي سـرزمين درمنطقة مورد مطالعه انتخاب و استفاده گرديـد ( جـدول۲). بـرايکمـي کـردن الگوهـاي مکـاني سـيماي سـرزمين از نـرم افـزار
.(۱۹) استفاده شد FRAGSTATS 3.3

نتايج پوشش اراضي زيستگاه
نقـشة پوشـش اراضـي در سـالهـاي ۱۳۶۶، ۱۳۸۰ و ۱۳۹۰ در شکل۳ آورده شده است. نتايج حاصل از طبقـهبنـدي و مقايـسة نقشهها نشان داد ۸ درصد از پوشـش جنگـلهـ اي متـراکم بـينسالهاي ۱۳۶۶ تا ۱۳۹۰ از بين رفتـه اسـت. جنگـل هـاي نيمـهمتراکم در سال ۱۳۶۶ تنها ۶۵/۱۱ درصـد از زيـستگاه را شـاملميشده که در سال ۱۳۸۰ اين رقـم بـه ۳۵/۱۴ درصـد افـزايشيافته، ولي در سال ۱۳۹۰ به ۷۵/۱۳ درصد کـاهش يافتـه اسـت.
علفــزار در زيــستگاه، و در دو دور ة مطالعــاتي کــاهش ۰۱/۶
۳۱
درصدي داشته است (جدول۳). گونزارها در دو دورة مطالعاتيروند افزايشي را نشان ميدهد، به طوري که در سال ۱۳۶۶، ۳۰/۳ درصد از زيستگاه را شامل بوده که در سال ۱۳۸۰ اين رقـم بـه۴۲/۷ درصد زيستگاه و در سال ۱۳۹۰ به ۶۵/۱۵ درصد افزايشيافته اسـت. کـه در مجمـوع دو دورة مطالعـاتي ۳۵/۱۲ درصـدافزايش داشته است. کشاورزي در زيـستگاه سـياه خـروس کـهاغلب به صورت ديم ميباشد، ۴۴/۰ درصد کاهش يافتـه اسـت(جدول۳).
در بررســي رونــد تغييــرات پوشــش اراضــي در دو دورةمختلف، شدت تغيير در اين دو دوره بسيار متفاوت بـود. بـرايمقايسة شدت تغييرات در دو دوره، ابتـدا تغييـرات بـه صـورتميانگين تغييرات در هر سـال بـرآورد و مقايـسه گرديـد کـه درشکل ۴ نشان داده شده است. در اين نمودار علامت منفي نشاناز کاهش مساحت کاربري و علامـت مثبـت افـزايش مـساحتکاربري در منطقة مورد مطالعه را نشان ميدهد ۳۲
جدول۲. نمايههاي سيماي سرزمين استفاده شده در منطقة موزد مطالعه
واحد بازه نحوة محاسبه نمايهها ي سيما ي سرزمين
تعداد ≥۱ تعداد لکههاي هر کلاس در منطقه تعداد لکه
(m) >۰ مجموع محيطهاي لکههاي هر کلاس نماية اثر حاشيه
(%) ۰<x<۱۰۰ درصد مساحت بزرگترين لکه نسبت به کل منطقه شاخص بزرگ ترين لکه

443485-2467183

شکل۳. تغييرات پوشش اراضي در زيستگاه سياه خروس در ذخيرگاه زيستکرة ارسباران (۱۳۹۰-۱۳۶۶)

الگوهاي مکاني سيماي سرزمين
در اين تحقيق نمايههاي سيماي سرزمين همچون تعـداد لکـه،شاخص بزرگ ترين لکه و نماية اثر حاشيه استفاده شـد تـا بـاتوجه به تغييرات ايـن نمايـههـا، تغييـرات الگوهـاي سـيمايسرزمين در زيستگاه سياه خروس بهتر نشان داده شود. تعـدادلکه در پوششهاي جنگلي دردورة اول افزايش و در دورة دوم کاهش داشته است. نماية تعداد لکه در پوششهـاي علفـزار وگــونزار در هــر دو دوره افــزايش يافتــه اســت و کــاربريکشاورزي در هـر دو دورة مطالعـاتي، کـاهش در مـساحت وتعداد لکه ها داشـت کـه نـشان دهنـدة کـاهش کـشاورزي درزيستگاه ميباشد (شکل۵).
شاخص بزرگ ترين لکه در پوششهاي جنگلـي افـزايش ودر کاربر ي کـشاورزي در مجمـوع دو دوره کـاهش يافتـه و درپوشش گون زار در هر دو دوره افزايش يافتـه اسـت (شـکل ۶)، (جدول۴).
جدول۳. تغيير مساحت کاربريهاي زيستگاه سياه خروس در ذخيرگاه زيستکرة ارسباران (۱۳۹۰-۱۳۶۶)
86868-58023

کاربري و پوشش اراضي ۱۳۶۶ ۱۳۸۰ ۱۳۹۰ تغييرات (۱۳۹۰-۱۳۶۶)
% ha % ha % ha % ha

کشاورزي ۷۵/۴۱ ۶۵/۰ ۲۳/۳۱ ۴۸/۰ ۰۵/۱۴ ۲۱/۰ ۷۰/۲۷- ۴۴/۰-
جنگل نيمه متراکم ۶۷/۷۵۱ ۶۵/۱۱ ۳۰/۹۲۵ ۳۵/۱۴ ۷۵/۸۸۷ ۷۵/۱۳ ۰۸/۱۳۶ ۱۰/۲

متراکم

جنگل

۴۰
/
۲۵۸۰

۹۵
/
۳۹

۹۵
/
۲۵۰۴

۸۰
/
۳۸

۰۵
/
۲۰۶۳

۹۵
/
۳۱

۳۵
/
۵۱۷

۰۰
/
۸

گون

زار

۴۸
/
۲۱۳

۳۰
/
۳

۰۰
/
۴۷۹

۴۲
/
۷

۶۰
/
۱۰۱۰

۶۵
/
۱۵

۱۲
/
۷۹۷

۳۵
/
۱۲

علفزار

۱۰
/
۲۸۷۰

۴۵
/
۴۴

۰۰
/
۲۵۱۷

۹۵
/
۳۸

۲۰
/
۲۴۸۱

۴۴
/
۳۸

۹۰
/
۳۸۸

۰۱
/
۶

متراکم

جنگل

۴۰

/

۲۵۸۰



قیمت: تومان


پاسخ دهید